Płyn hamulcowy to jeden z tych elementów auta, o których kierowcy przypominają sobie dopiero wtedy, gdy pojawia się problem. Tymczasem z czasem traci on swoje właściwości, a od jego stanu zależy skuteczność hamowania. Wyjaśniamy, co wskazują zalecenia producentów i jak rozpoznać, że czas na wymianę.
Do czego służy płyn hamulcowy
Płyn hamulcowy przenosi siłę nacisku z pedału hamulca na zaciski i cylindry przy kołach. Ponieważ ciecze praktycznie się nie ściskają, każdy ruch pedału przekłada się na dociśnięcie klocków do tarcz lub szczęk do bębnów. Płyn pracuje w układzie zamkniętym, ale jest narażony na wysokie temperatury, szczególnie w okolicy zacisków, które mocno się nagrzewają podczas hamowania.
Dlaczego płyn się zużywa
Większość stosowanych w samochodach płynów ma właściwość chłonięcia wilgoci. Wodę przyjmują przez mikroskopijne pory przewodów elastycznych oraz przez uszczelnienia. Nawet w szczelnym z pozoru układzie zawartość wody stopniowo rośnie. Powoduje to dwa problemy:
- Obniżenie temperatury wrzenia. Przy intensywnym hamowaniu, na przykład podczas długiego zjazdu z góry, woda w płynie może zacząć wrzeć i tworzyć pęcherzyki pary. Para, w przeciwieństwie do cieczy, daje się ściskać, więc pedał robi się miękki i hamulce działają słabiej, a w skrajnym przypadku niemal wcale.
- Korozję elementów układu. Woda sprzyja rdzewieniu cylinderków, zacisków, przewodów i elementów układu ABS, co z czasem może prowadzić do kosztownych napraw.
Jak często wymieniać płyn hamulcowy
Najczęściej spotykane zalecenie to wymiana co dwa lata, niezależnie od przebiegu. Płyn starzeje się bowiem także wtedy, gdy auto stoi w garażu. Część producentów dopuszcza dłuższe odstępy lub określa interwał w kilometrach i latach łącznie, dlatego zawsze zajrzyj do instrukcji obsługi lub książki serwisowej swojego pojazdu.
Częstszej wymiany warto rozważyć, gdy:
- jeździsz w górach lub często holujesz przyczepę,
- hamujesz dynamicznie, na przykład w sportowym stylu jazdy,
- auto jest eksploatowane głównie na krótkich trasach w mieście i w wilgotnym klimacie,
- nie znasz historii serwisowej używanego samochodu.
Jeśli kupiłeś auto z drugiej ręki i nie ma dokumentów potwierdzających wymianę, najrozsądniej wymienić płyn od razu.
Jak sprawdzić stan płynu i rozpoznać objawy
Poziom płynu widać w przezroczystym zbiorniczku w komorze silnika, między znacznikami minimum i maksimum. Wyraźny spadek poziomu może oznaczać zużycie klocków, ale też nieszczelność, dlatego warto to skontrolować w warsztacie. Świeży płyn jest zwykle jasny, bursztynowy lub niemal przezroczysty. Ciemny, brunatny kolor to sygnał, że jest już mocno zużyty, choć sam kolor nie jest pewnym wskaźnikiem.
Dokładniej ocenia się go specjalnym testerem, który mierzy zawartość wody lub temperaturę wrzenia. Takie badanie wykonuje większość warsztatów, zwykle szybko i niedrogo, ale aktualny koszt warto sprawdzić w wybranym serwisie.
Niepokojące objawy to:
- miękki, „gąbczasty” pedał hamulca,
- konieczność mocniejszego wciskania pedału niż dawniej,
- osłabienie hamulców po dłuższym, intensywnym hamowaniu,
- zapalona kontrolka układu hamulcowego lub ABS.
Przy takich objawach nie zwlekaj z wizytą w serwisie.
Wymiana w warsztacie czy samodzielnie
Wymiana polega na usunięciu starego płynu z całego układu i uzupełnieniu go nowym, z jednoczesnym odpowietrzeniem. Wymaga to odpowiedniego sprzętu i wiedzy, bo powietrze pozostawione w przewodach pogarsza działanie hamulców. W nowoczesnych autach z ABS i ESP procedura bywa dodatkowo bardziej wymagająca. Dlatego dla większości kierowców najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zlecenie jej fachowcowi.
Niezależnie od tego, kto wykonuje wymianę, zwróć uwagę na kilka zasad:
- stosuj płyn o klasie i specyfikacji wskazanej przez producenta auta, zapisanej w instrukcji lub na zbiorniczku,
- nie mieszaj płynów różnych typów, jeśli nie masz pewności, że są zgodne,
- używaj płynu z nowego, szczelnie zamkniętego opakowania, a otwartą butelkę zużyj szybko lub zutylizuj, bo chłonie wilgoć z powietrza,
- zużyty płyn jest odpadem niebezpiecznym i nie wolno go wylewać do kanalizacji ani na ziemię, tylko oddać do utylizacji.
Podsumowanie
Płyn hamulcowy nie jest elementem, na którym warto oszczędzać. Regularna wymiana, zwykle co dwa lata lub zgodnie z zaleceniami producenta, chroni przed utratą skuteczności hamowania i kosztowną korozją układu. To niewielki wydatek w porównaniu z korzyścią dla bezpieczeństwa Twojego i innych uczestników ruchu.
